Καρκίνος του Στόματος

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΤΟΣ

Ο καρκίνος του στόματος αποτελεί μία πάθηση με αυξανόμενη συχνότητα, την οποία δεν γνωρίζει καλά το ευρύ κοινό. Το 2012, παρουσιάστηκαν 61.400 νέες περιπτώσεις καρκίνου του στόματος στην Ευρώπη, γεγονός που αποδεικνύει ότι η πάθηση αυτή αποτελεί λόγο σοβαρής ανησυχίας. Επιπλέον, η επίπτωση του καρκίνου του στόματος έχει αυξηθεί κατά 25% τα τελευταία 10 χρόνια. Οι καρκίνοι του στόματος αποτελούν το 2% των καρκίνων παγκοσμίως, κάτι που αντιστοιχεί συνολικά σε 300.000 περιπτώσεις ανά έτος.

Ο όρος καρκίνος του στόματος αναφέρεται σε καρκίνους που αρχίζουν στο στόμα. Αυτό περιλαμβάνει την εσωτερική επικάλυψη των παρειών και των χειλέων, τα πρόσθια δύο τρίτα της γλώσσας, τη βάση της γλώσσας, τα ούλα, το έδαφος του στόματος, τον ουρανίσκο και την περιοχή πίσω από τους φρονιμίτες. Επίσης περιλαμβάνει τον ρινοφάρυγγα – το τμήμα του φάρυγγα ακριβώς πίσω από τη στοματική κοιλότητα – οπότε είναι γνωστός ως στοματοφαρυγγικός καρκίνος.

Μία ακόμα σημαντική ανησυχία είναι ότι πάνω από τις μισές περιπτώσεις καρκίνου παρουσιάζονται σε προχωρημένο στάδιο. Ως εκ τούτου η θεραπεία είναι πολύ πολύπλοκη και μπορεί να είναι λιγότερο αποτελεσματική. Μόνο το 30–40% των ασθενών θεραπεύονται από τον καρκίνο του στόματος προχωρημένου σταδίου ενώ, ακόμα και στους επιζώντες, υπάρχουν μόνιμες και αναπόφευκτες επιπτώσεις στο στόμα, που προκαλούν προβλήματα στη μάσηση, στην κατάποση και στην ομιλία. Τα καλά νέα για τους ασθενείς που λαμβάνουν έγκαιρα βοήθεια είναι ότι η θεραπεία είναι πιο απλή, τα ποσοστά ίασης είναι πολύ καλά (περίπου 80%) και τα λειτουργικά προβλήματα είναι πολύ λιγότερο σοβαρά.

Ένας από τους λόγους που οι ασθενείς παρουσιάζονται αργά θεωρείται ότι είναι ο κακός στιγματισμός που σχετίζεται με τον καρκίνο του στόματος, και το γεγονός ότι δεν εκτιμάται σωστά η πιθανή σοβαρότητα των συμπτωμάτων τους.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Θεωρείται ότι υπάρχουν τρεις κύριες αιτίες του καρκίνου του στόματος: καπνός, οινόπνευμα και λοιμώξεις από τον Ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV).

  • Καπνός και οινόπνευμα: Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη Έρευνας του Καρκίνου στο Η.Β. αναφορικά με τους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο, ο καπνός ευθύνεται για περίπου 65% και το οινόπνευμα συνδέεται με περίπου 20% των περιπτώσεων. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη Έρευνας του Καρκίνου στο Η.Β. αναφορικά με τους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο, ο καπνός ευθύνεται για περίπου 65% και το οινόπνευμα συνδέεται με περίπου 20% των περιπτώσεων.
  • Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων: Έχει καταστεί εμφανές ότι το ποσοστό των καρκίνων του στόματος που σχετίζονται με τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων αυξάνεται γρήγορα. Οι ασθενείς με καρκίνο της κεφαλής και του τραχήλου που σχετίζεται με τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων είναι γενικά νεότεροι, σε καλή κατάσταση υγείας και μπορεί να μην έχουν το κλασσικό ιστορικό κατάχρησης καπνού και/ή οινοπνεύματος.

ΙΟΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΘΗΛΩΜΑΤΩΝ (HPV)

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων είναι ένας πολύ κοινός ιός που θα προσβάλλει την πλειονότητα των ανθρώπων σε κάποιο σημείο της ζωής τους.  Μπορεί να προσβάλλει το δέρμα και τις υγρές μεμβράνες που καλύπτουν συγκεκριμένα μέρη του σώματος σε διάφορες περιοχές, όπως:

  • Στόμα και φάρυγγας
  • Πρωκτός
  • Τράχηλος της μήτρας
  • Κόλπος
  • Αιδοίο

Έχουν αναγνωριστεί περισσότεροι από 100 διαφορετικοί τύποι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων και κάθε τύπος είναι γνωστός με έναν αριθμό. Μερικοί τύποι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων έχουν συνδεθεί με μη καρκινικούς όγκους, αλλά άλλοι είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο.

Μερικοί τύποι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων, οι οποίοι είναι γνωστοί ως τύποι «υψηλού κινδύνου», είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης συγκεκριμένων τύπων καρκίνου, που περιλαμβάνουν τους καρκίνους του πρωκτού, του τραχήλου της μήτρας, καθώς και της κεφαλής και του τραχήλου.  Πρόσφατες εκτιμήσεις δείχνουν ότι πάνω από το 5% όλων των καρκίνων αποδίδονται στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων.

Ο τύπος του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων που συνδέεται ευρύτερα με καρκίνο είναι ο τύπος 16.  Ευθύνεται για 50–60% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας και 80–90% των περιπτώσεων καρκίνου εκτός του τραχήλου της μήτρας, όπως ο καρκίνος της κεφαλής και του τραχήλου. Άλλοι υψηλού κινδύνου τύποι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων που συνδέονται με καρκίνους της κεφαλής και του τραχήλου είναι οι τύποι 18, 31 και 33, αλλά είναι πολύ σπανιότεροι από τον τύπο 16.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα δύο συχνότερα συμπτώματα του καρκίνου του στόματος είναι:

  • Έλκος ή εξόγκωμα στο στόμα που δεν επουλώνεται (το 80% των ατόμων με καρκίνο του στόματος έχουν αυτό το σύμπτωμα)
  • Ενόχληση ή πόνος στο στόμα που δεν υποχωρεί

Στα άλλα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνονται:

  • Ένα ανώδυνο εξόγκωμα στον τράχηλο: ολοένα και μεγαλύτερης σημασίας δεδομένης της αύξησης των περιπτώσεων που σχετίζονται με τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων
  • Μία λευκή ή κόκκινη κηλίδα στο στόμα ή στο φάρυγγα που δεν υποχωρεί
  • Δυσκολία ή πόνος κατά τη μάσηση ή την κατάποση
  • Αίσθηση ότι κάτι έχει σταθεί στο λαιμό
  • Ασυνήθιστη αιμορραγία ή μούδιασμα στο στόμα
  • Απώλεια δοντιών χωρίς εμφανή αιτία
  • Δυσκολία στην κίνηση της γνάθου
  • Προβλήματα ομιλίας
  • Απώλεια βάρους
  • Δύσοσμη αναπνοή

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Πολλά από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε λιγότερο σοβαρές παθήσεις από τον καρκίνο, αλλά είναι σημαντικό να αναφέρετε αυτά τα συμπτώματα στον ιατρό ή τον οδοντίατρό σας.  Οι οδοντίατροι, κυρίως, έχουν σημαντικό ρόλο στην έγκαιρη εντόπιση του καρκίνου του στόματος και στην ενθάρρυνση των ασθενών για στοματική φροντίδα.

Εάν ο ιατρός ή ο οδοντίατρος δει έναν ασθενή με αυτά τα συμπτώματα, έχει ταχεία πρόσβαση σε ένα δίκτυο εξειδικευμένων κέντρων με δεξιότητες και εκπαίδευση στην αντιμετώπιση του καρκίνου του στόματος. Πολλά από τα κέντρα αυτά διαθέτουν ομάδες πολλών ειδικοτήτων, που περιλαμβάνουν ειδικούς στη χειρουργική, στην ακτινοθεραπεία, στη χημειοθεραπεία, στις διαγνωστικές εξετάσεις, στην οδοντική φροντίδα, στη λογοθεραπεία και στην αποκατάσταση, που αφορούν ειδικά τη φροντίδα του καρκίνου του στόματος.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Οι περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο του στόματος αρχικού σταδίου μπορούν να αντιμετωπιστούν με μικρή χειρουργική επέμβαση, η ανάρρωση από την οποία είναι συχνά ταχεία.  Σε πιο προχωρημένα στάδια, η θεραπεία περιλαμβάνει συνδυασμούς μείζονος χειρουργικής επέμβασης, ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας.  Η έρευνα έχει οδηγήσει σε σημαντικές προόδους στη χειρουργική ανασύνθεση και αποκατάσταση του στόματος, και καλύτερη στόχευση για την ακτινοθεραπεία και τη χημειοθεραπεία για τη βελτιστοποίηση της θεραπείας και την ελαχιστοποίηση της ενόχλησης του ασθενούς.